
Abu Bakar bin Hidayatullah al-Maryuwany al-Kuraany, salah seorang fuqaha mutaakhiruun Syafi’iyah, pernah menetap di Madinah. Kemudian beliau berpulang kerahmatullah di Kurdistaniyah Iran pada tahun 1014 H/1605 M.[1] Dalam kitab yang berjudul Thabaqaat al-Syafi’iyah, beliau menyebut nama-nama kitab Mazhab Syafi’i yang dimulai dengan karya Imam Syafi’i, sebagai berikut :
1. Al-Amali, Majma’ al-Kafi, ‘Uyun al-Masail dan al-Bahr al-Muhidh. Ini merupakan kitab qaul qadim Syafi’i.
2. Al-Um, al-Imla’, al-Mukhtasaraat, al-Risalah dan al-Jami’ al-Kabir. Ini merupakan kitab qaul jadid Syafi’i
3. Al-Ikhtishar, karya al-Muzani
4. Qiyam al-Lail dan Kitab Ta’dhim al-Shalah, karya Muhammad bin Nashr al-Murwazy
5. Al-Furuq dan al-Wada-i’ al-‘Ain wa al-Din, karya Ibnu Suraij
6. Tazkirah al-‘Alim wa al-Muta’alim, karya Abu Hafash Umar bin al-Imam Ibnu Suraij
7. Al-Musafir dan al-Mask, karya Manshur al-Tamimy
8. Al-Asyraf, al-Ijmak dan al-Iqna’, karya Ibnu Munzir
9. Adab al-Qadha, karya al-Ishthakhry
10. Al-Talkhish, al-Miftah, Adab al-Qadha dan Dalail al-Qiblat, karya Ibn al-Qash
11. Syarh al-Mukhtashar dan al-Tawasuth, karya Abu Ishaq al-Murwazy
12. Furu’ al-Muwalladaat, karya Ibnu al-Hadad
13. Al-Ta’liq al-Kabir ‘ala al-Kutub al-Muzani dan Al-Ta’liq al-Shaghir ‘ala al-Kutub al-Muzani, karya Ibnu Abi Hurairah
14. Syarh al-Risalah, karya Abu Walid al-Naisabury
15. Al-Ifshah, karya Abi Ali al-Thabari
16. Al-Khishal, karya Abu Bakar al-Khafaf
17. Furu’ al-Mazhab, karya Ibnu Qathan
18. Adab al-Qadha, karya al-Qufal al-Kabir al-Syasyi
19. Mahasin al-Syari’at, karya Abu Bakar al-Syasyi
20. Jam’u al-Jawami’, karya Ibnu al-’Ifris
21. Syarh al-Talkhish, karya Abu Abdullah al-Khatn
22. Syarh Maa Laa Yasi’u al-Mukallaf Jahluhu, karya Ibnu Laal
23. Al-Tahzib, Abu Ali al-Zujajy
24. Al-Lathif, karya Ibnu Khairan al-Shaghir
25. Al-Fatawa, karya Abu Abdullah al-Hanathy
26. Al-Taqrib, Qasim bin al-Qufal
27. Tsalatsun Tashanif fi al-Faraidh, karya Ibnu al-Laban
28. Syu’b al-Iman, karya al-Hulaimy
29. Ta’liqah ‘ala al-Mughtashar, karya Abu Hamid al-Isfirayainy
30. Al-Kifayah, Syarh al-Kifayah, al-Idhah, al-Tsaqalain dan al-Syuhud, karya al-Shimary
31. Al-Jily dan Syarah Faraidh al-Mukhtashar, karya Ibnu Saraaqah
32. Al-Majmu’, Tajrid al-Adallah, al-Qaulaini wa al-Wajhaini, al-Muqna’, Ru-us al-Masail, dan ‘Iddah al-Musafir, karya al-Muhamily
33. Syarh al-Talkhis dan Syarh Furu’ Ibnu al-Hadad, karya al-Qufal al-Shaghir
34. Al-Ta’liqah yang dinamakan dengan al-Jaami’ dan al-Dzakhirah, Karya al-Bandaniji
35. Kitab fi al-Faraidh, Kitab fi Qadhaya wa al-Washaya dan al-Qadriyaat, karya Ustazd Abu Manshur al-Baghdadi
36. Al-Talkhish dan Syarh al-Furu’, karya Abu Ali al-Sinji
37. Al-Furu’, al-Silsilah, al-Mukhtashar, al-Tabashurah dan al-Waswasah, karya Syaikh Abu Muhammad al-Juwaini
38. Al-Hail wa al-Kasyaf, karya Abu Hatim al-Quzwaini
39. Al-Mujarrad, Ru-us al-Masail, al-Kaafi dan al-Isyarah, karya Salim al-Razi
40. Al-Istizkar, al-Jami’ al-Jawami’, Mudi’ al-Badi’, karya al-Darimy
41. Ta’liqah Katsirah al-Istidlal dan Syarh al-Furu’, karya Qadhi Abu al-Thaib
42. Syarh al-‘Aibiyah, karya salah seorang murid dari Qadhi Abu al-Thaib
43. Al-Hawi al-Kabir, al-Ahkam al-Sulthaniyah dan al-Iqna’, karya al-Mawardi
44. Syarah al-Furu’, dan Ta’liq ‘ala Mukhtashar al-Muzani, karya Abu Bakar al-Shaidalany
45. Al-Mutharihaat, karya Abu Abdullah bin al-Qathan (bukan Ibnu al-Qathan yang ma’ruf)
46. Adab al-Qadha, al-Ziyadaat, Ziyadat al-Ziyadaat dan Thabaqaat al-Fuqaha, karya Abu al-‘Ashim al-‘Ubady
47. Al-Ibanah, dan al-Umdah, karya al-Furany
48. Ta’liqaani al-Kabir wa al-Shaghir, Asrar al-Fiqh, al-Fatawa, Syarh ‘ala al-Furu’, Qath’ah min al-Syarh ‘ala al-Talkhis, karya Qadhi al-Husain
49. Syarh Miftah Ibnu al-Qash, karya Abu Khalaf al-Thabary
50. Al-Tazakurah wa al-Tarajum, karya Qadhi al-Baidhawi (pengarang Anwar al-Tanzil)
51. Al-Muhazzab, al-Tanbih, Tazakurah al-Musnawi dan Nukt al-Funun, karya Abu Ishaq al-Syairazi. Al-Muhazzab ini di ringkas dari Ta’liq gurunya, Qadhi Abu al-Thaib dan sedangkan al-Tanbih diringkas dari Ta’liq Syaikh Abu al-Hamid.
52. Al-Syamil, al-Thariq al-Salim dan al-Kamil, karya Ibnu al-Shibagh
53. NIhayah al-Mathlab, Mukhtashar al-Nihayah, al-Asaalib, al-Ghayaatsi, Ghayats al-Khalq fi Itba’ al-Haqq dan Risalah al-Nidhamiyah, karya Imam al-Haramain
54. Al-Tatimmah, karya al-Mutawalli
55. Al-Ma’ayaat dan Tahrir al-Ahkam, karya Abu Abbas al-Jarjany
56. Tahzib al-Adallah wa Taqrib al-Ahkam dan al-Kafii, karya Syaikh Nashr al-Muqaddisi
57. Al-Mu’tamad, karya Abu Nashr al-Bandaniji, murid Abu Ishaq al-Syairazi
58. Al-‘Iddah, karya Abu al-Makarim al-Ruyani
59. Al-Asyraf ‘ala Ghawamizh al-Hukumaat dan al-Tahzib, karya Abu Sa’ad al-Harawy
60. Al-Bahr, al-Haliyah dan al-Mubtadi, karya al-Ruyani
61. Al-Basith, al-Wasith, al-Wajiz, al-Khulashah, ‘Uqud al-Mukhtashar wa Baqa-u al-Muqtashar, Fatawa Kabirah dan Shaghirah, Ihya-u al-Ulum, Fatihah al-Ulum, Bidayah al-Hidayah, Ghayah al-Nur fi Dirasah al-Dur, Ghayah al-Nur fi Ibthal al-Dur, al-Ma’khaz dan Husn al-Ma’khaz, karya al-Ghazali
62. Al-Mu’tamad, al-Haliyah, al-Targhib, ‘Umdah al-Din, al-Tashnif fi ‘Adam Wuqu’ al-Thalaq fi al-Mas-alah al-Syarihiyah, karya Abu Bakar al-Syasyi
63. Al-Tahzib, Syarh al-Sunnah, Fatawa Kabirah, karya al-Baghwi (pengarang Ma’alim al-Tanzil). Al-Tahzib ini diringkas dari Ta’liq gurunya, Qadhi Husain.
64. Al-Kafi, karya al-Khawarizmi
65. Taqrib al-Ahkam, karya al-Harawi
66. Fawaid al-Muhazzab, karya al-Fariqy
67. Al-Muhith fi Syarh al-al-Wasith, Ta’liq ‘ala al-Khilaf bainanaa wa baina Abi Hanifah, karya Muhammad bin Yahya, salah seorang murid al-Ghazali
68. Al-Dzakhair dan ‘Umdah al-Qudhaa, karya Qadhi al-Mahalli
69. Ahkam al-Hisaan, karya Abu Muslim al-Dimsyaqi, salah seorang murid al-Ghazali
70. Al-Ahkam, karya Qadhi Abu al-Futuh
71. Adab al-Qadhaa, karya al-Zinili
72. Fatawa Kabirah, karya Abu Nashr Muhammad bin Abdullah al-Arghiyani
73. Raudhah al-Ahkam wa Zinah al-Ahkam, Qadhi Syuraih al-Ruyani (anak dari paman pengarang al-Bahr)
74. Syarh al-Tanbih, karya Shain al-Diin Abdul Aziz bin Abd al-Karim al-Jili (Menurut Ibnu al-Shalah dan lainnya, isi kitab ini tidak dapat dipegang.)
75. Al-Raunaq, al-Zawaid dan al-Sual ‘amma fi al-Mazhab min al-Isykal, karya Abu Hamid al-Iraqi
76. Al-Intishab, al-Mursyid dan al-Tanbih, karya Ibnu Abi ‘Ashrun
77. Syarh al-Wajiz, karya ‘Umad bin Yunus (kakek dari pengarang al-Ta’jiz)
78. Syarh al-Tanbih, karya Syarf al-Din bin Yunus
79. Al-‘Aziz, al-Shaghir, Syarh al-Musnad, al-Muharrar, al-Taznib, al-Amali al-Syarihah dan al-Hijaz di Akhthar al-Hijaz dan al-Mahmud, karya Imam al-Rafi’i
80. Al-Raudhah, al-Manasik al-Kubra dan al-Sughra, al-Tibyan, Daqaiq al-Minhaj, Syrah Shahih Muslim, al-Azkar, Tahzib al-Asmaa wa Lughat, Tashih al-Tanbih, al-Masail al-Mantsurah, Mukhtashar al-Taznib, al-Tahqiq, al-Nukht ‘ala al-Wasith, Muhimmah al-Ahkam, al-Ushul wa al-Zhawabith, al-Isyarah ‘ala al-Raudhah wa Daqaiq al-Minhaj, karya Imam al-Nawawi
81. Al-Jami’ al-Aufaa, karya Abu al-Mudhaffar al-Sahrawardy
82. Al-Hawasyi al-Wasith, karya Ibnu al-Sakry
83. Syarh al-Wasith, karya al-Muwaffiq Hamzah bin Yusuf al-Hamawy
84. Al-Mu’tabar fi Syarh al-Mukhtashar, karya Syarwany
85. Al-Kamil, karya al-Mu’af al-Mushili
86. Al-Taujih fi Syarh al-Tanbih, karya Ibnu Muhammad bin al-Mubarrak (yang dikenal dengan Ibnu al-Khall)
87. Al-Wasail fi Furuq al-Masail dan Syarh al-Miftah, karya Abu Kharif Isma’il al-Muqdisi
88. Syarh al-Tanbih, karya Abu Thahir al-Kurkhi
89. Jami’ al-Fatawa, karya ‘Ali al-Kurkhi
90. Al-Kifayah, karya al-Jajarmy
91. Raf’ al-Tamwih ‘an Masykal al-Tanbih, karya al-Darmary
92. Al-Hadi, karya Quthb al-Din al-Naisabury
93. Tibyan al-Ahkam, karya al-Faqih Sulthan al-Muqaddisi
94. Al-Mujiz fi Syarh al-Wajiz, karya al-Zanjani
95. Syarh Masykal al-Wasith dan Adab al-Qadhaa, karya Ibnu Abi al-Dam
96. Masykal al-Wasith, al-Fatawa, Adab al-Mufti wa al-Mustafti, Fawaid al-Rihlah, Nukht Mutafarriqah ‘ala al-Mazhab, karya Ibnu al-Shalah
97. Al-Ghayah fi Ikhtishar al-Nihayah, Qawaid al-I’rab al-Kubra, al-Qawaid al-Sughraa dan al-Fatawa al-Mushiliyah, karya Ibn Abdissalam
98. Al-Hawi al-Shaghir, al-‘Ujaab dan al-Lubab, karya Syaikh Abd al-Ghafar al-Quzwainy
99. Syarh li al-Hawi al-Shaghir, karya Syaikh ‘Ulauddin Ali bin Majduddin Ismail al-Qaunawy
100.Syarh li al-Hawi al-Shaghir, karya ‘Ulauddin al-Thusy
101.Syarh li al-Hawi al-Shaghir, karya Dhiyauddin al-Thusy
102.Syarh li al-Hawi al-Shaghir, karya Muhammad al-Syarif
103.Al-Ta’jiz, karya Abd al-Rahim bin Walad ‘Imaad bin Yunus
104.Nukt al-Tanbih, karya Ibnu Abi Zhaif
105.Al-Tajrid, karya Ibnu Kajj.
106.Al-Mustadrak, karya al-Busyanji
107.Al-Jawahir, karya al-Qamuly
108.Al-Kifayah, Ibn al-Ruf’ah
109.Al-Thabaqaah al-Kubraa, al-Wusthaa dan al-Sughraa, dan al-‘Umdah. Karya al-Subky
110.Al-Tausyih, karya Ibnu al-Subky
111.Al-Muhimmaat, Muhimmat al-Muhimmaat, Khadim al-Aziz, al-Raudhah dan Thabaqaat Ashab al-Syafi’i, karya al-Asnawi
112.‘Ujalah al-Muhtaj wa Ashluhu dan Syarh ‘ala al-Tanbih, karya Ibn al-Mulaqqan
113.Tuhfah al-Minhaj dan Khawatim al-A’mal, karya al-Azra’i
114.Al-Hadi li al-Tanbih dan Baqaya al-Ahkam, karya Abu Shalih al-Siraj al-Bulqainy
115.Al-Aqliid dan al-Ashbah, karya al-Zuzany
116.Syarh lil Wajiz dan Tashnif fi al-Mas-alah al-Syarihiyah, karya Imam Fakhruddin al-Razy
117.Thabaqaat al-Ashhab dan Ahkam al-Bayan, karya al-Husain al-Thaiby (pengarang Syarh al-Misykah)
118.Al-Athbaq wal-Tazakurah, Hall al-Msykalaat, Ma’alim al-Sunan dan A’lam al-Sunan, karya Imam Abu Sulaiman Ahmad bin Muhammad bin al-Khuthabi
119.Jami’ al-Ushul, Manaqib al-Akhyar dan Nihayah al-Ahkam, karya Muhammad bin Ahmad al-Jaizi
120.Syarh ‘ala al-Minhaj, karya Ibn al-Naqib
121.Tahrir al-Fatawi, Tajrid al-Bayan dan Ahkam al-Qadhaa, karya Waliuddin al-Iraqy[2]
Kitab-kitab lain dalam Mazhab Syafi’i yang tidak disebut pengarang Thabaqaat al-Syafi’iyah di atas, antara lain :
122. Majmu’ Syarh al-Muhazzab, karya Imam al-Nawawi
123.Al-Minhaj al-Thalibin, karya Imam al-Nawawi. Kitab ini disyarah oleh Jalaluddin al-Mahalli. Kemudian Syarah tersebut dibuat hasyiahnya oleh Qalyubi dan juga oleh ‘Amiirah.
124.Minhaj al-Thalibin ini juga disyarah oleh Ibnu Hajar al-Haitamy dengan nama Tuhfah al-Muhtaj dengan dua hasyiahnya, masing-masing oleh al-Syarwani dan Ibnu al-Qasim al-‘Ubady.
125.Imam al-Ramli juga mensyarah kitab Minhaj al-Thalibin dengan nama Nihayah al-Muhtaj dengan dua hasyiahnya, masing-masing oleh ‘Ali Syibran al-Malusy dan Ahmad al-Maghriby al-Rasyidy.
126.Khatib Syarbaini juga mensyarah Minhaj al-Thalibin dengan nama Mughni al-Muhtaj.
127.Zakariya al-Anshari meringkas kitab Minhaj al-Thalibin dengan nama Manhaj al-Thulab. Kemudian kitab ini disyarah sendiri oleh Zakariya al-Anshary dengan nama Fath al-Wahab dengan dua hasiyiahnya, masing-masing oleh Sulaiman al-Bujairumi dan Sulaiman al-Jamal
128.Al-Tahrir, karya Zakariya al-Anshary. Kemudian dibuat hasyiahnya oleh al-Syarqawy
129.Raudh al-Thalib, karya Ibn al-Muqri dengan syarahnya oleh Zakariya al-Anshary dengan nama Asnaa al-Mathalib
130.Siraj al-Wahaj ‘ala Matn al-Minhaj, karya Muhammad al-Zuhri al-Ghumrawy
131.Muqaddimah al-Hazhramiyah, karya Abdullah Ba Fazhal al-Hazhramy. Kitab ini kemudian disyarah oleh Ibnu Hajar al-Haitamy dengan nama Minhaj al-Qawim dengan hasyiahnya oleh Sulaiman al-Kurdy dengan nama al-Hawasyi al-Madiniyah.
132.Zubad, karya Ibnu Ruslan dengan syarahnya oleh Syamsuddin al-Ramli dengan nama Ghayah al-Bayan fi Syarh Zubad Ibnu Ruslan.
133.I’lam al-Sajid bi Ahkam al-Masjid, Khabaya al-Zawaayaa, karya Zarkasyi
134.Al-Fatawa al-Kubraa, al-Fatawa al-Haditsah, Fath al-Jawwad bi Syarh al-Irsyad dan Hasyiah ‘ala Syarh al-Idhah fi Manasik al-Hajj, karya Ibnu Hajar al-Haitami
135.Fatawa Imam al-Ramli
136.Al-Iqna’ fi Hall Alfazh Abi al-Syuja’, karya Khatib Syarbaini dengan hasyiahnya oleh Sulaiman al-Bujairumy
137.Fath al-Qarib (syarh dari al-Taqrib, karya Abu Syaja’), karya Ibn al-Qasim al-Ghazy. Kemudian kitab ini dibuat hasyiahnya oleh Ibrahim al-Bajury.
138.Tuhfah al-Khairiyah, karya Ibrahim al-Bajury
139.Fath al-Mu’in, karya Zainuddin al-Malibary. Kemudian dibuat hasyiahnya oleh Sayyed al-Bakri al-Dimyathi dengan nama I’anah al-Thalibin.
140.Kifayah al-Akhyar, karya Taqiyuddin al-Husaini al-Hishny
141.Bughyah al-Mustarsyidin, karya Sayyed Abdurrahman Ba’Alawi
142.Atsmad al-‘Ainaini fi Ba’dh Ikhtilaf al-Syaikhaini, karya Syaikh Ali bin Ahmad bin Sa’id Abu Shabriin
143.Ghayah Talkhish al-Murad, Ibnu Ziyad
144.Safinah al-Najaa, karya Syaikh Salim bin Sumairi, dengan syarahnya oleh al-Nawawi al-Jawy dengan nama Kasyifah al-Sajaa.